Renkli sırlar, seramik yüzeylere pişirim sırasında renk, parlaklık ve derinlik kazandıran özel formülasyonlardır. Uygulandıktan sonra yüksek sıcaklıkta eriyerek kil yüzeyini kaplar ve cam benzeri bir tabaka oluşturur. Bu tabaka hem estetik bir görünüm sağlar hem de yüzeyi dış etkenlere karşı korur. Botz renkli seramik sırları kullanıma hazır sıvı kıvamda, 200 ml ambalajda gelir ve bisküvi pişirimi yapılmış seramik yüzeye fırçayla sürülür.
Renkli sırlarla çalışmak sabır ve teknik bilgi gerektirir. Sır kalınlığı, uygulama yöntemi ve pişirim eğrisi ortaya çıkacak rengin tonunu ve yüzey karakterini doğrudan etkiler. Aynı sır farklı kil bünyelerinde ve farklı pişirimlerde bambaşka sonuçlar verebilir. Bu yüzden renk seçerken sırın adı kadar ailesi ve pişirim aralığı da önemlidir.
Devamını Oku
Efekt Ailesine Göre Renkli Sırlar
Botz sır adlarının bir kısmı rengin yanında yüzey etkisini de anlatır. Adlarındaki İngilizce ve Almanca kelimeler okunduğunda, bir sırın düz bir renk mi yoksa desenli ya da ışıltılı bir yüzey mi hedeflediği kolayca anlaşılır.
Crackle, İngilizcede çatlak anlamına gelir; Turquoise Crackle N:9352, adını sır yüzeyindeki çatlak desenli etkiden alır. Speckle ve Fleck ise benek demektir. Beige Fleck N:9221 ile Blue Green Speckle N:9568 standart ailede, Blue Grey Speckle N:9882 ile Black Blue Speckle N:9883 yüksek pişirim Stoneware ailesinde benekli yüzey seçenekleridir. Adında granit geçen Turquoise Granite N:9890 ve Green Granite N:9891 de Stoneware ailesindedir.
Altın ve ışıltı etkisini adında taşıyan sırlar arasında Copper Gold N:9576 ve Gold Aventurine N:9539 vardır. Glimmer, parıltı anlamına gelir; Emerald Glimmer N:9474 adında zümrüt yeşilini bu parıltıyla birlikte anar. Değerli taş adları da sık kullanılır: Crystal Turquoise N:9565 standart ailede, Amethyst N:9622, Fire Opal N:9621, Topaz Blue N:9311 ve Onyx Black N:9312 ise PRO ailesindedir.
Yüzeyin parlaklığı da adlarda okunur. Matt adını taşıyan White Matt N:9107, Yellow Matt N:9487, Red Matt N:9612 ve Green Matt N:9488 mat yüzey için adlandırılmıştır. Glossy White N:9101 ve Almanca parlak okra anlamına gelen Glanzocker N:9538 ise parlak yüzey tarafındadır. Crocodile N:9582, Snake Green N:9597, Bear Skin N:9470, Rose Marble N:9530 ve Ironstone N:9533 gibi adlar sürüngen derisi, kürk, mermer ve demir taşı dokusunu çağrıştırır.
Pişirim Aralığı ve Kil Gövdesi
Botz sırlarında pişirim aralığı aileye göre değişir, bu yüzden renk kararı fırının çalıştığı sıcaklıkla birlikte verilir. Standart fırça sırları 1020–1060 °C aralığında kullanılır ve referans sonuçlar 1050 °C çevresinde değerlendirilir. Stoneware ailesi 1220–1280 °C aralığında çalışan yüksek pişirim sırlarıdır; referans sonuç 1250 °C çevresindedir ve yüksek pişirim seramik ile taşçömlek yüzeyler için hazırlanmıştır.
PRO ailesi 1020–1280 °C gibi geniş bir aralıkta kullanılabilir. 1050 °C civarında 2–3 kat, 1150–1250 °C aralığında iki kat uygulanır. Yüksek sıcaklıkta sır akabileceği için tabanda yeterli boşluk bırakılır. Hangi ailede olursa olsun pişirim programı kullanılan kil gövdesiyle uyumlu ayarlanır. Son yüzey kil gövdesi, sır kalınlığı, tepe sıcaklığı ve fırındaki bekletme süresiyle birlikte şekillenir.
Kat, Fırça ve Test Karosu
Sır kullanılmadan önce homojenleşene kadar karıştırılır ve tozdan, yağdan arındırılmış bisküvi yüzeye yumuşak bir fırçayla katlar hâlinde sürülür. Standart ve Stoneware sırlarında genel uygulama 2–3 kattır. Yeni kata, önceki katın yüzeyi matlaştığında geçilir. Tabanın ve fırın rafına değen alanın sırsız bırakılması, dikey yüzeylerde de alt kenarda boşluk kalması gerekir.
Ana parçadan önce aynı kil üzerinde, planlanan kalınlık ve kat sayısıyla hazırlanan bir test karosu pişirim sonucunu önceden gösterir. Karoya kat sayısı, tepe sıcaklığı ve kullanılan kil not edildiğinde aynı renk sonraki çalışmada tekrarlanabilir. PRO sırlarında renk ve sır akışı da bu karoda izlenir.
Sır, Sır Altı Boya ve Angop Arasındaki Fark
Renkli sır en üstte kalan ve pişirimde eriyen katmandır. Sır altı boyada ise dekor önce gövdeye uygulanır, üzerine sır çekilir ve pişirim bundan sonra yapılır. Motif sırın altında kaldığı için kullanım sırasında sürtünmeye doğrudan maruz kalmaz. Sır altı dekor seçeneklerini Sır Altı Boyalar ve İzoref Sır Altı Boya sayfalarında bulabilirsiniz.
Angop (engobe), deri sertliğindeki, kurumuş pişmemiş ya da bisküvi pişirimi yapılmış seramik gövdeye uygulanan bir yüzey kaplamasıdır. Botz Engobe ailesi 900–1100 °C aralığında çalışır; sır kullanılmadan pişirildiğinde yüzey topraksı mat kalır, üzerine transparan bir sır geldiğinde renk etkisi belirginleşebilir. Botz Sır Boyası adıyla sunulan White N:9041, Red N:9061, Yellow N:9042 ve Turquoise N:9044 bu Engobe ailesindendir. Bu ürünler angoptur ve mat yüzeyde ya da üst sırla birlikte kullanılır.
İlgili Koleksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Renkli sır hangi sıcaklıkta pişirilir?
Pişirim aralığı sırın ailesine bağlıdır. Botz standart fırça sırları 1020–1060 °C, Stoneware sırları 1220–1280 °C aralığında kullanılır. PRO sırları ise 1020–1280 °C gibi geniş bir aralıkta çalışır.
Seramik sır kaç kat sürülür?
Botz standart ve Stoneware sırlarında genel uygulama 2–3 kattır. PRO sırlarında 1050 °C civarında 2–3 kat, 1150–1250 °C aralığında iki kat uygulanır. Yeni kata, önceki katın yüzeyi matlaştığında geçilir.
Sır altı boya ile sır arasındaki fark nedir?
Sır altı boya gövdeye dekor olarak uygulanır, üzerine sır çekilir ve pişirim bundan sonra yapılır; motif sırın altında kalır. Renkli sır ise en üstte eriyerek renkli, cam benzeri katmanı oluşturur.
Aynı sır farklı kilde neden farklı sonuç verir?
Son yüzey kil gövdesi, sır kalınlığı, tepe sıcaklığı ve fırındaki bekletme süresiyle birlikte değişir. Bu yüzden aynı renk farklı kil bünyelerinde farklı ton ve yüzey karakteri gösterebilir.
Renkli sır fırınsız kullanılabilir mi?
Hayır. Botz sırları bisküvi pişirimi yapılmış seramik yüzeye uygulanıp seramik fırınında pişirilmek üzere hazırlanır. Renk, parlaklık ve cam benzeri katman pişirim sırasında oluşur.
Sırlamadan önce test karosu gerekir mi?
Ana parçadan önce aynı kil üzerinde, planlanan kalınlık ve kat sayısıyla bir test karosu pişirmek sonucu önceden gösterir. Karoya kat sayısı ve tepe sıcaklığı not edildiğinde sonuç sonraki çalışmada tekrarlanabilir.
Angop ile sır arasındaki fark nedir?
Botz Engobe ailesindeki angoplar deri sertliğindeki, kurumuş pişmemiş ya da bisküvi gövdeye uygulanır ve 900–1100 °C aralığında çalışır. Sırsız pişirildiğinde yüzey topraksı mat kalır; renkli sır ise eriyerek cam benzeri bir katman oluşturur.